Gılgamış Türk destanı mı? İşte bu sorunun mizahi hali
“Gılgamış Türk destanı mı” hakkında araştırma yapanlar için hazırlanan bu içerikte önemli noktalara değineceğiz.
Tamam, itiraf ediyorum: İzmir’in güneşi altında oturmuş, kahvemi yudumlarken kafamı kurcalayan konular arasında “Gılgamış Türk destanı mı?” sorusu vardı. Arkadaşlarım beni her zaman espri makinesi olarak bilir; ama bazen kendi kendime “Abi, sen niye hep gülüyorsun, bu kadar derin konuları da düşünmeyi denesene?” diyorum. İşte bu yazıda tam olarak o iki kafayı birleştirmeye çalışacağım: espriyle düşünceyi, kahkahayla kafa karışıklığını.
Gılgamış ve ben: Bir kahve molasında içsel monolog
Sabah kahvemi alıp deniz kenarına otururken, içimden geçirdiğim düşünce şuydu: “Gılgamış Türk destanı mı?” Cidden, internetten bakıp ‘Mezopotamya’ demek kolay, ama ya bir Türk masal geleneğiyle benzerlikleri varsa? Tabii burada kendi kendime söz veriyorum: Arkadaş ortamında bunu anlatırsam herkes bana deli gözüyle bakacak.
İç sesim: “Bak, insan biraz hayal kursa ne olacak, herkes tarih profesörü değil.”
O sırada yanımdaki martı bana bakıp sanki “Abi, sen yine kafayı yedin” der gibi ciyakladı. İşte tam o an dedim ki: “Gılgamış Türk destanı mı? Belki de bizim kahramanlarımızın atası buradadır, ama arada bir kahve içip espri yapmayı da ihmal etmemiştir.”
Gündelik hayattan destana geçiş
Geçen gün arkadaşlarla Bornova’da yürüyorduk. Birisi “Abi senin kafanda sürekli tarih var, biraz normal konular konuşalım” dedi. Ben de hemen cevabı patlattım:
“Hadi canım, Gılgamış Türk destanı mı bunu tartışalım, hem yürüyüş hem tarih!”
Arkadaşlarım önce güldü, sonra “Bu da nereden çıktı?” diye sordular. İşte tam o an fark ettim ki, gündelik hayat ve eski destanlar aslında o kadar da uzak değil. Mesela Gılgamış, Enkidu ile birlikte maceralara atılıyor; biz de Bornova’daki kafelerden birinden diğerine macera yapıyoruz. Yani aynı mantık, sadece kahraman yerine latte var.
Gılgamış’ın kahramanlığı ve benim çamaşır makinesiyle savaşım
Gılgamış ve Enkidu’nun ormanda canavarlarla savaşması var ya, işte ben de evimde çamaşır makinesiyle savaşıyorum. Bir gün makine bir türlü çalışmıyor, ben de
“Bu da Gılgamış Türk destanı mı?” diye kendi kendime sordum.
Komik olan şu: O an hem gülüyorum hem de derin bir felsefi sorgulamaya giriyorum: “İnsan, kendi kahramanlığını nerede gösterir? Antik çağda ormanda canavar mı, modern çağda makine mi?”
Arkadaş ortamında tartışma: Gılgamış Türk destanı mı?
Akşamüstü, arkadaşlarla sahilde oturuyoruz. Konu açıldı: “Gılgamış Türk destanı mı?”
“Abi, bence bu iş biraz zor,” dedi arkadaşım, elinde dondurma, dondurması yere düşmeden anlatmaya çalışıyor.
“Zor mu? Bence Gılgamış’ın ruhu bizim kahve kültürümüzde gizli,” dedim.
Herkes bana baktı. Birisi “Abi, sen bazen çok felsefi oluyorsun ama yüzün hep gülüyor, nasıl oluyor?” diye sordu. Ben de gülerek cevap verdim:
“İşte o, Gılgamış ve ben, aynı bedende: bir yanda derin düşünce, bir yanda espri.”
Kısa diyalog: Tarihçiyle buluşma
Düşündüm, belki bir tarihçi bu soruya cevap verebilir. Hemen bir arkadaşımı aradım, hayali diyalog:
“Abi Gılgamış Türk destanı mı?”
“Hayır, Mezopotamya destanı ama…”
“Ama ne? Biz de kendi destanlarımızda aynı temaları görmüyor muyuz?”
“Hmm, bak o ilginç. Haklı olabilirsin.”
İşte bu, benim kafamın güzelliği: basit bir soru bile mizah, tarih ve gündelik hayat arasında köprü kurabiliyor.
Gılgamış Türk destanı mı? Gündelik yaşamla bağlantısı
İzmir’de hayat hızlı; deniz kenarı, vapur, kahve… Her şey bir şekilde destan ruhunu taşıyor. Mesela pazardan aldığım domates bile bana sanki “Kahramanlık buradan başlar” der gibi bakıyor. Gülüyorsunuz değil mi? Ama inanın, insan kendi hayatında küçük kahramanlıklar yaşamak zorunda. Gılgamış’ın Enkidu ile ormanda geçirdiği günler, bizim arkadaş ortamında çekiştiğimiz o son dilim baklava ile aynı enerjiye sahip.
İçsel monolog: Kendimle dalga geçme zamanı
Evet, bazen kendi kendime gülüyorum. “Abi, sen ne zaman tarihçi oldun, ne zaman destan kahramanı oldun?” Ama sonra hatırlıyorum: Bu ikili hâl, yani esprili ama derin düşünceli olmak, bence insanı hem eğlenceli hem de meraklı yapıyor. Gılgamış Türk destanı mı sorusu, işte tam olarak bu içsel ikiliyi açığa çıkarıyor: hem kahkaha, hem kafa karışıklığı.
Son söz: Gül, düşün ve kahraman ol
Özetle, Gılgamış Türk destanı mı sorusu sadece tarih merakını değil, aynı zamanda gündelik hayatın kahramanlıklarını da düşündürüyor. Biz modern kahramanlar, çamaşır makinesiyle, kahveyle, arkadaş ortamıyla destan yazıyoruz. Ve en güzeli: hem gülüp hem düşünebiliyoruz.
Yani evet, bazen kendime gülüp bazen derin düşünsem de, bu ikili hâl bana çok iyi geliyor. Ve siz de bunu okurken, hem gülüyor hem de kendi hayatınızdaki küçük destanları fark ediyorsunuz.
Gılgamış Türk destanı mı? Belki, belki değil. Ama kesin olan bir şey var: Kahramanlık ve mizah, her zaman bizimle.